De schandpaal

De schandpaal

Naast een aantal topambtenaren die verantwoordelijk zijn voor de illegale fraudejacht zijn er ook politiek verantwoordelijken. Hieronder volgt een overzicht.

Eric Wiebes (VVD) was van 2014 tot 2017 Staatssecretaris van Financiën. Als staatssecretaris was hij verantwoordelijk voor de belastingdienst. Hij heeft onder andere de Tweede Kamer niet ingelicht over de problemen met de belastingdienst en bovendien gelogen over wat hij van de misstanden af zou weten. Voor zijn aandeel in de toeslagaffaire is hij na de verkiezingen van 2017 gepromoveerd tot Minister van Economische Zaken en Klimaat. Wiebes heeft aangegeven geen persoonlijke conclusies te willen trekken voor zijn persoonlijk falen bij het uitoefenen van zijn ambt.

Menno Snel (D66) was van 2017 tot 2019 staatssecretaris van Financiën. Onder zijn leiding werd een klokkenluider bij de belastingdienst op non-actief gesteld en blokkeerde hij stelselmatig volledige informatievoorziening aan de tweede kamer. Ondertussen vervult hij de ‘ere-functie’ van voorzitterschap van de Mr. Hans van Mierlo Stichting, het wetenschappelijk bureau van D66. Ook is hij bestuurslid van Stichting Pensioenfonds ABP, waar hij de pensioenen van onderwijzers en politie mag beheren.

Lodewijk Asscher (PvdA) was van 2012 tot 2017 minister van Sociale Zaken. Hij was als minister verantwoordelijk voor de regels rondom kinderopvangtoeslagen. Hij heeft daarbij gepleit voor strengere regels. Zo vond hij het prima dat ouders die niet hun volledige eigen bijdrage hadden betaald wel de volledige toeslag moesten terugbetalen – zonder mogelijkheid om bijvoorbeeld de eigen bijdrage alsnog te betalen. Het gevorderde bedrag was daarom veel hoger dan de eigen bijdrage. Asscher is er op gewezen dat het voor schrijnende gevallen kon zorgen, wat Asscher afdeed als ‘zuur’ maar terecht. Hij wijzigde het beleid niet.

Hij verwijt zichzelf dat hij signalen van misstanden bij de belastingdienst heeft gemist en biedt hiervoor zijn excuses aan. Echter heeft hij meerdere signalen ontvangen die hij structureel naast zich neerlegde. Asscher ontpopte zich als snoeiharde bureaucraat die de menselijke maat volledig uit het oog verloor. Uit recenter eigen onderzoek van Follow The Money blijkt bovendien dat Asscher gelogen heeft over dat hij niet genoeg informatie had om de uitwerking van zijn beleid goed in te kunnen schatten. Hij blijkt wel degelijk meer te hebben geweten

Asscher heeft zich inmiddels teruggetrokken als lijsttrekker.

Frans Weekers (VVD) was staatssecretaris van Financiën van 2010 tot 2014 en is volgens de parlementaire ondervragingscommissie één van de grondleggers van de harde fraudeaanpak, samen met Asscher, Rutte en Wiebes. Desondanks attendeerde hij zijn collega Asscher op dat de fraude aanpak over het randje ging. Toen Asscher zijn waarschuwingen naast zich neerlegde legde Weekers zich daar op zijn beurt bij neer. Daarbij keek hij te makkelijk weg van de problemen bij de belastingdienst waar hij als staatssecretaris verantwoordelijk voor was.

Op dit moment werkt hij bij de Benelux Unie als adjunct secretaris-generaal.

Mark Rutte (VVD) is sinds 2010 minister-president. Als zodanig is hij eindverantwoordelijk voor het kabinetsbeleid. Rutte stond ook aan de wieg van de fraudebestrijdingscommissie in 2013 die een harde aanpak voorstelde. Daarbij stond hij aan de wieg van wat de toeslagenaffaire zou worden. Rutte wil, zo gaf hij in een interview met het NRC aan, het vooral niet hebben over zijn eigen rol in de affaire, dit zou afleiden van de slachtoffers. Hij wil de toeslagenaffaire ook nog geen smet op zijn premierschap noemen. Met goedkeuring van Rutte werden wettelijke termijnen voor het verstrekken van informatie overschreden en de boetes voor lief genomen.

Rutte is naast minister-president op dit moment lijsttrekker van de VVD.

Piet Hein Donner (CDA) leidde een commissie die onderzoek deed naar machtsmisbruik en misstanden bij de belastingdienst. Hij was tot 2018 vice-voorzitter van de Raad van State. De Raad van State heeft de fraudejacht goedgekeurd. Donner heeft verzwegen dat hij nauw betrokken was bij een wetsvoorstel over kinderopvangtoeslagen. Hij was dus geen onpartijdige in de affaire en de commissie onder zijn leiding trok onjuiste en extreem milde conclusies, zo meldt Follow The Money.